(این مطلب در شماره ۳۰۵۲ روزنامه «شرق» به تاریخ پنج شنبه ۱۴ دي ۱۳۹۶، در گزارشی مشترک با آقای امید شکوهی با نام گردشگري و رشته‌هايي که پنبه مي‌شود بچاپ رسیده است.)
اندک زمانی پس از توافق هسته ای و شروع به حذف تحریم‌ها علیه ایران (ژانویه 2016)، گردشگری به مقصد ایران توجه زیادی را جلب کرد: رسانه‌های مختلف شروع به نوشتن از این مقصد بازگشته به صحنه گردشگری کردند؛ افراد آن را در لیست آرزوهای (Bouquet list) خود جای دادند؛ شهرهای ایران بعد از 37 سال دوباره در برنامه‌های سفر (itinerary) درخشیدند. به یکباره گزارش‌ها و مقالات منفی درباره ایران جای خود را به مدح و ستایش‌ها از معماری هوش‌ربا، طبیعت زیبا و مردم مهمان‌نواز این کشور خاورمیانه‌ای دادند، و به یکباره سفر ایران تبدیل به "مد روز" شد!
گذشته از آنچه بدان اشاره شد، مهمترین اتفاق، به روز شدن هشدارهای سفر در سال 2015برای مقصد ایران بود. اصولا هشدارهای سفر (Travel Warning) برای یک مقصد گردشگری، از روابط سیاسی بین کشورها و نیز اتفاقات داخلی آن مقصد خاص نشات می‌گیرند؛ مشابه آنچه در ترکیه اتفاق افتاد و هشدارهای وزارت امور خارجه به اتباع ایرانی و لزوم اجتناب از سفرهای غیر ضروری به شهرهای آشوب زده این کشور.
به دنبال توافق هسته‌ای، کشورهای انگلیس و فرانسه هشدارهای مسافرتی علیه ایران را به یکباره کاهش دادند. پس از بازگشایی سفارت بریتانیا در تهران در ماه اوت سال 2015 دولت انگلستان توصیه‌های سفری پیشین خود را برای ایران بروز کرد. و یکباره (به جز مناطق مجاور در نزدیکی افغانستان، پاکستان و عراق) کل کشور ایران در نقشه راهنما به رنگ سبز درآمده و امن برای سفر اعلام شد. دولت فرانسه نیز عملی مشابه و البته قدری محافظه کارانه‌تر را در پیش گرفت و در دسامبر 2015، قلمرو مرکزی ایران را به رنگ زرد درآورد و فقط برای مناطق مرزی ایران هشدار سفر در نظر گرفت.
عکس ها: هشدارهای مسافرتی انگلستان (بالا) و فرانسه (پایین)،
که از سال 2015 (و تغییر مناسبات سیاسی ایران و دنیا پس از توافق هسته ای) تاکنون ثابت مانده اند. در روزهای گذشته توضیحات احتیاطی به آنها اضافه شده است.
که از سال 2015 (و تغییر مناسبات سیاسی ایران و دنیا پس از توافق هسته ای) تاکنون ثابت مانده اند. در روزهای گذشته توضیحات احتیاطی به آنها اضافه شده است.
در کنار انگلستان و فرانسه، استرالیا، آلمان، بلژیک، کانادا و بسیاری دیگر کشورها نیز هشدارهای مسافرتی خود برای مقصد ایران را بروز کردند و با اطمینان بخشیدن از روابط دیپلماتیک مناسب و امکان حمایت از شهروندان خود در هنگام بروز مشکل، امنیت روانی آنها برای سفر به این مقصد جدید را تامین کردند. به زبان دیگر، به ترویج گردشگری ایران کمک شایانی کردند. و از این راه در طول دو سال گذشته، با بی‌تغییر ماندن توصیه‌های مسافرتی، جریان شتاب گیرنده‌ای از مسافران به سمت ایران به راه افتاده است.
فارغ از ریشه‌یابی، علت بروز و یا حتی یافتن مقصر، دنیا می‌داند که شهرهای ایران در هفته اخیر ناآرام بودند. اگرچه روزهای گذشته مصادف بودند با آخرین روزهای سال میلادی و تعطیلات گسترده در سطح جهان، اما از روز سه‌شنبه و شروع سال جدید میلادی اولین ترکش‌های بین‌المللی این ناآرامی‌ها به این مقصد گردشگری اصابت کردند: لغو سفر وزیر امورخارجه فرانسه که برای تامین مقدمات سفر رئیس جمهور آن کشور رهسپار ایران بود و نیز به تعلیق درآمدن بعضی تورهای گردشگری فرانسوی به مقصد ایران!
در ماههای اخیر لبخند رضایت تورگردانان و راهنمایان تور ایرانی حاکی از موفقیت آنها در دوباره آوردن فرانسوی‌های محافظه کار به ایران بعد از چهار دهه بود. همان‌ها که با گاردی بسته از هواپیما پیاده می‌شدند و در پایان روز اول سفرشان، عاشق این کشور شده بودند و در بازگشت به فرانسه، دوست و آشنا را با ایران آشنا و به این سفر ترغیب می‌کردند...
فقط فرانسوی ها نیستند که با بدگمانی آمیخته به ترس مقصد ایران را زیرنظر دارند، آلمانی‌ها و اتریشی‌ها نیز اگرچه هنوز سفرهاشان را تعلیق نکرده‌اند، اما در حال تبادل اطلاعات با همتایان ایرانی و پرس و جوی اوضاع و امنیت ایرانند. کانال‌های تلویزیونی در آلمان و اتریش، همچون کانال‌های فرانسوی مستمر در حال پوشش اعتراضات مردمی در ایران هستند. اگرچه این پوشش‌های خبری به سمت توضیح واقعیات روز ایران و به رسمیت شناخته شدن حق اعتراض توسط حاکمیت (و مخالفت حاکمیت با اغتشاش) پیش می‌رود، و جملگی سعی در تهیه تصویری عادلانه از ایران دارند، اما کمتر کسی است که به حکم عقل سلیم علاقه به سفر به منطقه‌ای بی‌امنیت را داشته باشد.
پس از دو سال ثبات مقصد گردشگری مان در چشمان دنیا، هشدارهای سفر کشورهای اشاره شده در بالا و بسیاری بیشتر، در روزهای اخیر بلافاصله تغییر کرده و به شهروندان خود که پیشاپیش در ایرانند و یا رهسپار ایران هستند، توصیه دور بودن از تجمعات و شلوغی ها را می‌کنند و البته آماده به زنگ برای خروج سریع از ایران! به سادگی آنچه تورگردانان و دست اندرکاران توریسم ایران در دو سال رشته بودند، در حال پنبه شدن است...
----------------------------
پانوشت:
نشانی اینترنتی هشدارهای مسافرتی چند کشور برای مقصد ایران: