این مطلب ترجمه ای است از بخش ایران در گزارش سال 2017 مجمع جهانی اقتصاد از رقابت پذیری صنعت سفر و گردشگری در 136 کشور مورد بررسی، که در آن ایران رتبه 93م را کسب کرده است.
ساختار این گزارش از 14 ستون، که در این چهار زیرشاخص جمع شده اند، تشکیل شده است:
الف) زیرشاخص فعال کردن فضای کسب و کار سفر و گردشگری (5 ستون)؛
ب) زیرشاخص خط مشی حکومت در سفر و گردشگری و فعال کردن شرایط (4 ستون)؛
ب) زیرشاخص خط مشی حکومت در سفر و گردشگری و فعال کردن شرایط (4 ستون)؛
پ) زیرشاخص زیرساخت‌های فیزیکی گردشگری (3 ستون)؛
ت) زیرشاخص منابع طبیعی،
فرهنگی (و تجاری) در اختیار (2 ستون).
این 14 ستون بر اساس داده‌های دریافتی از نظرسنجی و همینطور داده‌های کمی از منابع دیگر محاسبه شده‌اند. و هر ستون به عنوان یک میانگین بدون وزن از متغیرهای جزء خود محاسبه شده است.
منابع اصلی این گزارش، سازمان جهانی گردشگری (UNWTO) و شورای جهانی سفر و گردشگری (WTTC) می‌باشند.
شاخص‌های کلیدی گزارش:
- تعداد گردشگران وارد شده به ایران: 5،237،000
- کل دریافتی مالی از گردشگردان ورودی: 3،483.0 میلیون $
- میانگین دریافت مالی از هر گردشگر ورودی: 665.1$
- تولید ناخالص داخلی از صنعت سفر و گردشگری: 10،145،7 میلیون $ (معادل 2.5٪ از کل تولید ناخالص داخلی)
- اشتغال زایی صنعت سفر و گردشگری: 476،019 شغل (معادل 1.9٪ از کل اشتغال زایی)
بررسی عملکرد ایران:
بررسی اجمالی عملکرد در دیاگرام زیر به تصویر کشیده شده، و بررسی تفضیلی آن به شرح زیر می‌باشد.
مقایسه عملکرد قبلی ایران که در گزارش سال‌های 2015 و 2017:
سال 2015: رتبه 97 از 141 کشور - نمره 3.3 از 7
سال 2017: رتبه 93 از 136 کشور - نمره 3.4 از 7
سال 2017: رتبه 93 از 136 کشور - نمره 3.4 از 7
بررسی تفضیلی عملکرد
شاخص رقابت پذیری سفر و گردشگری: آمار: کمینه 2.44؛ بیشینه 5.43؛ میانگین 3.68
رتبه ایران در رقابت پذیری کلی سفر و گردشگری، 93 در میان 136 کشور بوده، که با نمره 3.4 از 7 پایین تر از میانگین کشورهای بررسی شد است.
رتبه ایران در رقابت پذیری کلی سفر و گردشگری، 93 در میان 136 کشور بوده، که با نمره 3.4 از 7 پایین تر از میانگین کشورهای بررسی شد است.
الف) زیرشاخص فعال کردن فضای کسب و کار: این زیرشاخص تنظیمات کلی مورد نیاز برای مساعد کردن فعالیت‌ها و مشاغل گردشگری در یک کشور را می‌سنجد. آمار: کمینه 2.92؛ بیشینه 6.22؛ میانگین 4.93
رتبه ایران در این زیرشاخص، 91 از 136 و با نمره 4.4 از 7، پایین تر از میانگین است.
رتبه ایران در این زیرشاخص، 91 از 136 و با نمره 4.4 از 7، پایین تر از میانگین است.
- محیط کسب و کار: این ستون مساعد بودن فضای یک کشور برای انجام کسب و کار را (با معیارهای زیر) می‌سنجد.
(معیارها: حقوق مالکیت؛ تاثیر قوانین بر سرمایه گذاری مستقیم خارجی؛ کارایی چارچوب قانونی در حل اختلافات؛ برای کسب و کارهای بخش خصوصی در حل اختلافات با مقررات چالش انگیز؛ زمان مورد نیاز برای کسب مجوزهای لازم ساخت و ساز؛ هزینه‌های کسب مجوز ساخت و ساز؛ میزان سلطه بازار؛ زمان مورد نیاز برای شروع یک کسب و کار؛ هزینه شروع یک کسب و کار؛ وسعت و اثر مالیات بر انگیزه‌های شروع به کار؛ میزان و تأثیر مالیات بر انگیزه‌های سرمایه گذاری؛ و نرخ مالیات مجموع)
آمار: کمینه 2.43؛ بیشینه 6.16؛ میانگین 4.64
رتبه ایران در این ستون 79 و با نمره 4.3، پایین تر از میانگین است. - ایمنی و امنیت: این ستون میزان خطرات امنیتی ای که گردشگران و نیز کسب و کارها با آنها مواجه میشوند را اندازه گیری می‌کند؛ خطراتی که عمدتا به آسیب جدی به مردم (خشونت و تروریسم) مربوط میشوند، و جرایم کوچک در اینجا لحاظ نشده است.
(معیارها: هزینه‌های تجاری جرایم و خشونت؛ قابلیت اطمینان خدمات پلیس؛ هزینه‌های تجاری تروریسم؛ شاخص بروز تروریسم؛ و فراوانی قتل)
آمار: کمینه 2.59؛ بیشینه 6.65؛ میانگین 5.60 - سلامت و بهداشت: دسترسی به آب آشامیدنی و بهداشت برای راحتی و سلامت مسافران مهم است. در صورتی که گردشگران دچار بیماری شوند، بخش سلامت کشور باید بتواند توان مراقبت درست از انان را داشته باشد. (معیارها: تراکم پزشک به ازای هر 1000 نفر جمعیت؛ دسترسی به دفع بهداشتی فاضلاب؛ دسترسی به آب آشامیدنی سالم؛ تعداد تخت بیمارستان به ازای هر 1000 نفر جمعیت؛ شیوع اچ آی وی در جمعیت بزرگسال؛ و موارد بروز مالاریا به ازای هر 100،000 نفر جمعیت)
آمار: کمینه 1.83؛ بیشینه 6.86؛ میانگین 5.39
رتبه ایران در این ستون 93 و با نمره 4.7، پایین تر از میانگین است. - منابع انسانی و بازار کار: این ستون این ستون در دسترس بودن منابع انسانی باکفایت و شایستگی سالاری را اندازه گیری می‌کند.
(معیارها در نیروی کار واجد شرایط: میزان ثبت نام در آموزش ابتدایی؛ میزان ثبت نام در آموزش متوسطه؛ میزان آموزش کارکنان؛ میزان رضایت مشتریان از شرکت‌ها، و معیارها در بازار کار: شیوه‌های استخدام و اخراج؛ سهولت پیدا کردن کارکنان ماهر؛ سهولت استخدام نیروی کار خارجی؛ دستمزد و بهره وری؛ میزان مشارکت زنان) آمار: کمینه 2.56؛ بیشینه 5.76؛ میانگین 4.82
رتبه ایران در این ستون 105 و با نمره 4.1، پایین تر از میانگین است. - آمادگی فاوا: این ستون چگونه توسعه زیرساخت‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات یک کشور را (با معیارهای ) اندازه‌گیری می‌کند و همچنین چگونگی استفاده آن توسط افراد و شرکت‌ها.
(معیارها: استفاده از فاوا برای انجام معاملات B2B؛ استفاده از اینترنت برای انجام معاملات B2C؛ تعداد افراد استفاده کننده از اینترنت؛ تعداد مشترکان اینترنت پهن باند؛ تعداد اشتراک تلفن همراه؛ تعداد اشتراک‌های پهن باند برای موبایل؛ پوشش شبکه تلفن همراه؛ کیفیت عرضه برق)
آمار: کمینه 1.57؛ بیشینه 6.47؛ میانگین 4.22
رتبه ایران در این ستون 94 و با نمره 3.8، پایین تر از میانگین است.
رتبه ایران در این ستون 87 و با نمره 5.2، کمی پایین تر از میانگین است.
ب) زیرشاخص خط مشی حکومت در سفر و گردشگری و فعال کردن شرایط: این زیرشاخص خط مشی‌ها و استراتژی‌های مشخصی را دربر می‌گیرد که به طور مستقیم بر صنعت سفر و گردشگری تاثیر می‌گذارند. آمار: کمینه 2.80؛ بیشینه 5.05؛ میانگین 4.49
رتبه ایران در این زیرشاخص، 90 از 136 و با نمره 4.1 از 7، پایین تر از میانگین است.
رتبه ایران در این زیرشاخص، 90 از 136 و با نمره 4.1 از 7، پایین تر از میانگین است.
- اولویت دادن به صنعت سفر و گردشگری: این ستون اندازه اقدامات دولت در ترویج فعالانه و همینطور هماهنگ کردن توسعه صنعت سفر و گردشگری را بررسی می‌کند.
(معیارها: اولویت دادن دولت به این صنعت؛ هزینه‌های دولت در آن؛ میزان اثربخشی بازاریابی برای جذب گردشگر؛ جامع بودن داده‌های سالانه؛ ارائه به موقع اطلاعات ماهانه/فصلی؛ و رتبه استراتژی برند کشور)
آمار: کمینه 1.89؛ بیشینه 5.21؛ میانگین 3.50
رتبه ایران در این ستون 117 و با نمره 3.6، بسیار پایین تر از میانگین است. - باز بودن بروی دنیا: این ستون باز بودن یک کشور برای سفر به آن و خدماتی که ارائه می‌دهد را اندازه گیری می‌کند.
(معیارها: لزوم ویزا؛ باز بودن دوجانبه موافقتنامه‌های سرویس هوایی؛ تعداد توافق نامه‌های تجاری منطقه ای موثر)
آمار: کمینه 1.32؛ بیشینه 6.18؛ میانگین 4.61
رتبه ایران در این ستون 109 و با نمره 2.4، بسیار پایین تر از میانگین است. - رقابتی بودن قیمتها: این ستون مقدار هزینه برای سفر به یک کشور یا سرمایه گذاری در آن را اندازه گیری می‌کند.
(معیارها: مالیات بلیط و هزینه‌های فرودگاهی؛ شاخص قیمت هتلی؛ برابری قدرت خرید؛ قیمت سوخت)
آمار: کمینه 2.81؛ بیشینه 6.66؛ میانگین 5.49
رتبه ایران در این ستون 1 و با نمره 6.7، بالاتر از میانگین است. (لازم به توضیح است، که به دلیل عدم دسترسی تهیه کنندگان گزارش به هرگونه اطلاعات از شاخص قیمت هتلی در ایران، ارزیابی منسوب به این ستون نادرست می‌باشد.) - پایداری زیست محیطی: این ستون آن دسته از فعالیت‌های حفاظت از محیط زیست را که به طور مستقیم بر حضور گردشگران تاثیر می‌گذارد، را اندازه گیری می‌کند.
(معیارها: شدت سختگیری در وضع مقررات زیست محیطی؛ نحوه اجرای مقررات زیست محیطی؛ توجه به پایداری زیست محیطی هنگام توسعه گردشگری؛ غلظت ذرات معلق؛ تعداد پیمان‌های زیست محیطی مصوب؛ تنش آب؛ تعداد گونه‌های در معرض خطر. تغییرات پوشش جنگلی؛ درصد تصفیه فاضلاب؛ فشار ماهیگیری بر مناطق ساحلی)
آمار: کمینه 2.78؛ بیشینه 5.80؛ میانگین 4.36
رتبه ایران در این ستون 119 و با نمره 3.6، بسیار پایین تر از میانگین است.
پ) زیرشاخص زیرساخت‌های فیزیکی گردشگری: این زیرشاخص میزان دسترسی پذیری و کیفیت زیرساخت‌های فیزیکی هر اقتصاد را بررسی می‌کند.
آمار: کمینه 1.77؛ بیشینه 5.71؛ میانگین 3.29
رتبه ایران در این زیرشاخص، 101 از 136 و با نمره 2.6 از 7، بسیار پایین تر از میانگین است.
- زیرساخت حمل و نقل هوایی: این ستون بررسی می‌کند که یک کشور تا چه حد برای مسافران دسترسی پروازی کافی به/از کشورهای مختلف فراهم می‌کند، و همچنین امکان جابجایی داخل کشورها از طریق پرواز را بررسی می‌کند.
(معیارها: کیفیت خدمات فرودگاهی؛ تعداد صندلی قابل رزرو در پروازهای داخلی در هفته (میانگین سالانه)؛ تعداد صندلی قابل رزرو در پروازهای بین‌المللی در هفته (میانگین سالانه)؛ تعداد پروازهای خروجی به ازای هر 1000 نفر جمعیت؛ تراکم فرودگاه‌ها؛ تعداد هواپیماهای سرپا)
آمار: کمینه 1.30؛ بیشینه 6.76؛ میانگین 2.59
رتبه ایران در این ستون 89 و با نمره 2.2، پایین تر از میانگین است. - زیرساخت زمینی و دریایی: این ستون میزان در دسترس بودن و کارآمدی حمل و نقل در دسترسی به مراکز اصلی کسب و کار و جاذبه‌های توریستی را بررسی می‌کند.
(معیارها: کیفیت جاده‌ها؛ تراکم ساخت جاده (طول جاده به کیلومتر در هر 100 کیلومتر مربع)؛ تراکم جاده‌های آسفالته (طول جاده آسفالته به کیلومتر در هر 100 کیلومتر مربع)؛ تراکم ساخت راه آهن (طول راه آهن به کیلومتر در هر 100 کیلومتر مربع)؛ بهره وری کل حمل و نقل زمینی (اتوبوس، مترو، تاکسی و قطار)؛ کیفیت زیرساخت بندری)
آمار: کمینه 1.79؛ بیشینه 6.40؛ میانگین 3.22
رتبه ایران در این ستون 75 و با نمره 3.1، پایین تر از میانگین است. - زیرساخت خدمات گردشگری: این ستون میزان دسترسی و همینطور کیفیت خدمات کلیدی گردشگری (مانند اقامتگاه با کیفیت و کرایه اتومبیل) را اندازه گیری می‌کند. آمار: کمینه 1.84؛ بیشینه 6.67؛ میانگین 4.05
رتبه ایران در این ستون 116 و با نمره 2.5، بسیار پایین تر از میانگین است. - تعداد اتاق هتل به ازای هر 100 نفر
آمار: کمینه 0.00؛ بیشینه 4.27؛ میانگین 0.66
رتبه ایران 114 و با نمره 0.1، تقریبا کمینه اتاق‌های هتلی را دارد. - کیفیت زیرساخت‌های گردشگری (مانند هتل‌ها، تفرجگاه‌ها، سرگرمی و ...) آمار: کمینه 1.83؛ بیشینه 6.69؛ میانگین 4.57
رتبه ایران 124 و با نمره 3.4، بسیار پایین تر از میانگین - حضور شرکت‌های بزرگ کرایه اتومبیل
آمار: کمینه 1.00؛ بیشینه 7.00؛ میانگین 5.50
رتبه ایران 129 و با نمره 1، در کمینه این معیار است. - تعداد دستگاه خودپرداز به ازای هر 100 نفر جمعیت بزرگسال
آمار: کمینه 0.40؛ بیشینه 290.66؛ میانگین 40.31
رتبه ایران 50 و با نمره 56.6، بالاتر از میانگین
ت) زیرشاخص منابع طبیعی، فرهنگی (و تجاری) در اختیار: این زیرشاخص با دو ستون منابع طبیعی و منابع فرهنگی و سفرهای تجاری، عمده "دلایل سفرکردن" را زیرخود جمع کرده است.
آمار: کمینه 1.38؛ بیشینه 6.10؛ میانگین 2.03
رتبه ایران در این زیرشاخص، 60 از 136 و با نمره 2.6 از 7، کمی بالاتر از میانگین است.
آمار: کمینه 1.38؛ بیشینه 6.10؛ میانگین 2.03
رتبه ایران در این زیرشاخص، 60 از 136 و با نمره 2.6 از 7، کمی بالاتر از میانگین است.
- منابع طبیعی: این ستون، سرمایه‌های طبیعی در دسترس، و همچنین توسعه فعالیت‌های گردشگری در فضای باز را اندازه گیری می‌کند. سرمایه‌های طبیعی به مجموعه چشم اندازها، پارک‌های طبیعی و غنای جانوری گفته میشود.
آمار: کمینه 1.60؛ بیشینه 6.13؛ میانگین 2.68
رتبه ایران در این ستون 100 و با نمره 2.4، پایین تر از میانگین است. - تعداد سایت‌های میراث طبیعی (ثبت شده در فهرست میراث جهانی یونسکو): 1
- مجموع گونه‌های شناخته شده پستانداران، پرندگان و دوزیستان در کشور: 691
- مجموع مناطق حفاظت شده: مجموع حوزه‌های زمینی و دریایی تحت حفاظت به هکتار
آمار: کمینه 0.19؛ بیشینه 97.25؛ میانگین 3.47
رتبه ایران 106 و با نمره 7.3، پایین تر از میانگین - تعداد تقاضاهای آنلاین برای گردشگری طبیعت: تعداد سرچ‌های ایندکس شده
آمار: کمینه 0.23؛ بیشینه 53.86؛ میانگین 17.44
رتبه ایران 86 و با نمره 7.0، پایین تر از میانگین - جذابیت دارایی‌های طبیعی: چه میزان گردشگر ورودی، با دلیل عمده بازدید از دارایی‌های طبیعی (پارک‌ها، سواحل، کوه‌ها، حیات وحش و غیره) به آنجا سفرمی‌کنند؟
آمار: کمینه 2.47؛ بیشینه 6.77؛ میانگین 5.31
رتبه ایران 119 و با نمره 3.8، پایین تر از میانگین
- منابع فرهنگی و سفرهای تجاری: این ستون منابع فرهنگی در دسترس را در گسترده ای وسیع (از سایت‌های باستان شناسی گرفته تا امکانات تفریحی و امکانات برگزاری کنفرانس) را می‌سنجد. در واقع این ستون درک می‌کند چگونگی ترویج منابع فرهنگی را بررسی می‌کند، نه میراث فرهنگی واقعی یک کشور را.
آمار: کمینه 1.02؛ بیشینه 6.94؛ میانگین 1.38
رتبه ایران در این ستون 38 و با نمره 2.8، بالاتر از میانگین است. - تعداد سایت‌های میراث فرهنگی (ثبت شده در فهرست میراث جهانی یونسکو): 20
- میراث شفاهی و میراث فرهنگی ناملموس (ثبت شده در فهرست میراث فرهنگی ناملموس یونسکو): 12
- استادیوم‌های ورزشی (بزرگ): 33
- تعداد جلسات انجمن‌های بین‌المللی برگزار شده در کشور بصورت سالانه: 99
آمار: کمینه 0.00؛ بیشینه 926.00؛ میانگین 27.50
رتبه ایران در این ستون 99 و با نمره 7.0، بسیار پایین تر از میانگین - تعداد تقاضاهای آنلاین برای گردشگری فرهنگی و سرگرمی: تعداد سرچ‌های ایندکس شده
آمار: کمینه 0.42؛ بیشینه 91.95؛ میانگین 2.00
رتبه ایران در این ستون 50 و با نمره 13، بالاتر از میانگین
در مجموع ایران در رتبه بندی سال 2017، رتبه 93 از میان 136 کشور بررسی شده را کسب کرده است.
