جمعه، آذر ۱۲، ۱۳۸۹

نگار زن-1


انجمن بين‌المللي زنان كه در سال 1330 با مشاركت شماري از زنان فرزانه و تحصيلكرده ايران و شماري از همسران سرشناس برخي از سفيران خارجی تاسيس شد كارهاي مهمي را در رابطه یا زنان و خانواده ها انجام داد. 
یکی از بهترين كارهاي انجمن بين‌المللي زنان "نمايش پنج هزار سال لباس زن ايراني (نگار زن) از زمان ايلاميان تا زمان معاصر" در سال 1352 بوده است. آنچه در پی می آید برگرفته از سایت بانو "توران شهریاری (بهرامی)"، از اعضای این انجمن و سراینده اشعار این نمایشگاه است. 
برخی از این لباس ها الهام گرفته از آثار باقیمانده از هنر ایران در موزه‌هاي بزرگ جهان از قبيل لوور، آرميتاژ، بريتانيا، آلبرت و ويكتوريا، هنرهاي زيباي بوستون، بالتيمور، پنسيلوانيا، كتابخانه ملي پاريس، كتاب‌هاي دكتر پوپ و گرشمن و موزه‌ ايران باستان می باشد. نخستين تصوير كتاب «ناپيراسو» همسر «اونتاش‌كال» پادشاه ايلام است كه پيش از ورود آرياها در غرب حكومت مي‌كردند (متعلق به پنجهزار سال پيش) و آخرين نگاره نيز متعلق به «ليدي‌رامزباتوم» همسر آخرين سفير انگليس پيش از انقلاب در ايران است. 
بخش اول (این پست) پوشش زنان ایرانی از پنج هزار سال پیش تا زمان معاصر (دوران پهلوی) است. 


1. ايلام – هزاره سوم پيش از ميلاد


الهه شوش

این پیکـــــره الـهه شـوش بـــود     بر سینه جـــام نقره منقوش بود
رفته‌است‌براین‌نگاره پنجاه سده        روشـنگر ایلامی خامــــوش بود





2. هزاره دوم پيش از ميلاد
رودابه

رودابــــه بزرگ و راد و آزاد زن است     آزاد زنـــــی ز دوره‌های کـهن است
او همســـــر زال زر شد و پوری زاد     کو رستم پهلـــوان یل پیلتــن است





3. دوران ماد
ماندانا

این بانوی نامدار مانـــدان بوده اســت     مه بانوی ماد و فخر ایران بــوده است
پــــــرورد به نیکــــی و خرد کـورش را        او بانوی بانــــــوان ایران بــــوده است





4. دوران هخامنشي
رکسانا

بنگـــر تو فـــــــروزه‌ی زن دانا را       انوی بزرگ پارس رکســـــانا را
آراست‌به‌آزادگی و دانـــش و داد     رخســــــاره آرام و دل برنـــــا را 





 5. دوران هخامنشي
آرته ستونا

این زن که بزرگوار و دانـا باشـــد       بانوی زمان آرته ســـــتونا باشـد
در پیــرهن ســـبز پر آذیـــن بلــند     چون گل به میــان برگ زیبا باشد





6. دوران پارتيان
آمیا

در چـــــهره‌ی آمیـــــای آزاده نگر     بر بانــــوی اشکانی شهزاده نگر
پوشانده‌به‌جامه‌ی‌سپیدی‌سر‌وتن     زیبایی و پاکـــی خداداده نگـــــر





7. دوران پارتيان
اوبال

اوبال‌ که ‌شهزاده‌ی‌ اشکانی ‌هست     یادآور فــــــر زن ایـــــرانی هســــت
در جامه‌ی آبــــی و کلاهــــی زرین      مهری‌است‌که‌درسپهر‌نورانی‌هست





8. دوران ساسانيان
سپینود

بنگر به سپینود که بانوی شـه است     در جامه‌ی صورتي و زرین کُـله است
شد همسر بهرام شهنشــــاه بزرگ       با فـر کـــیانی و مهــــین پایگه است 





9. دوران ساسانيان
پوراندخت

این آینه‌ی جمال پوراندخت است     تاریخ گــواه حال پوراندخـت است
شاهنشـه روزگـار ساسـانی بود      وین‌فرهی‌ازکمال‌پوراندخت است 





10. بعد از اسلام
گلشن و گلزار

بر گلشــن و گلراز بیفکــن نظری     تا بر رخ دختــــران ایران نگــــــری
از گـچ‌بری ری است الـهام لباس     در جامه‌ی آنهاست شکوه دگری 





11. دوران تيموري
گوهرشاد

بنگر به گهرشاد چو ســـرو سمن است     زیـــــبا و دل افروز و ســــرافراز زن است
این رخـــت بنفش و سبز و زرد و کُلهش     از دوره‌ي تیمــــوری و عهد کــهن است





12. دوران صفويه
پری خان خاتون

آیینه‌ی چهــره‌ی پری‌خان خاتــون     ما را به گذشته‌ها شود راهنمون
بانوی بزرگ شاه‌اسـمعــیل است      زیبایــی او بـــود ز گـــــــفتار برون





13. دوران صفويه
دستار بند

ای رشـک پری سپيـــد دستار به بند     دستــــــار به تارُکت پری وار ببـــــــند
ای دخت صفـــــی اگـر به راه سفری       دستار دگر به گــــردن یــــــار ببنـــــد





14. دوران صفويه
چهلستون

سیمای چهلســتون گُل نسرین اســت     نسرين سپیــــد و سرو عطرآگـین است
پیراهــــن و لباده‌ی پرنقـــــش و نگـــــار        سربنـــــد و کـــــمربند بر آن آذین است





15. دوران صفويه
پریشاد

گــــــویی كه پریـــشاد پریـزاد بود     بانوی صــفی فسونگـر و شاد بود
در جامه‌ی ابریشمی قرمز و سـبز     چون گـــُل به فراز سـرو آزاد بـــود





16. دوران زنديه
شاخ نبات

بر شــاخ نبــات بنگـــر و پیکر او     برخاست کریم‌خان‌زنـــد از بـر او
با جامه‌ی مخملی‌و ‌شلوار زری     توری‌است مزین به‌گُهر بر‌سر او





17. دوران زنديه

دلبر

دلبــــر که ورا بدست ساغر باشد     در جام لبش شـراب و شکر باشد
بنهاده به سر کلاهـکی روی حرير      پیراهــنش آراســــته از زر باشـــد





18. دوران قاجاريه

گل آرا

بنگــر به گـل آرا و دل آرایــی بین     در دختر قـاجـــاریه زیبایی بیـــــن
بر دامن آبیــش گــــهر دوختـــه‌اند     شورافکنی‌و شباب و شیدایی‌بین





19. دوران قاجاريه
جیران

جیـران که به سر ز شال چادر دارد     اندر صــدف سینــــه‌ی خود دُر دارد
از دوره‌ی قاجـــار بود جامـــــه‌ی او       وز باده‌ی حُـــسن ساغـری پر دارد





20. دوران قاجاريه
عباسه

عباســه زن دوره‌ی قاجــــار بود      گه یار گـــهي دلبر و دلـــدار بود
در چارقدی نهفته گیسوی‌سیاه      گـــــرد رُخ ماه هاله‌ای تـــار بود





21. دوران قاجاريه
دلشاد

دلشاد بُتــــی شاد و دل افروز بود     در جامه‌ی مخــمل نگـــین دوز بود
از عارف و عامی بر باید دل و دين      در مکــــتب عشق دانش آموز بود





22. دوران قاجاريه

چادر کمری

چادر کـــمری لباس زيبایی هسـت     بر قامــــت بانوی دل آرایـی هست
در جامه‌ی سـرخ ترمه این زیبـاروي      ياد آور غنچه‌ی شکــوفایی هست





23. دوران قاجاريه
مریم بانو

این تازه عروس شور هســـتی آرد     وصلش‌چو شراب‌سُکر و‌مستی آرد
او دختر قاجــــاریه مریم بانوســـت       زنهــــار از او کـه بت‌پرستـــــی آرد





۲ نظر:

  1. بشیار ممنون از اطلاع رسانی شما اما اگر مختصری راجب هر یک توضیحی بدین ممنون

    پاسخ دادنحذف
  2. افرين دست مريزاد!
    خيلى لذت بردم از بلاگ شما.
    تشكر

    پاسخ دادنحذف